pusulanın icadı
Pusula, yön gösteren, kerteriz alıp mevki bulmaya yardım eden mıknatıslı veya cayro ile çalışan seyir aletidir. İtalyanca Bussola kelimesinden Türkçeye girmiştir.Kırmızı kolu kuzeyi gösterir.
Isın sülâlesi zamanında (265-419), Çinlilerin kendilerine mal ettikleri bu icadın gerçek mucitleri Normanlardır. Normanlar bu icadı MS 100 yılında bulmuÅŸlardır . Normanlar 874′te İzlanda’yı fethetmiÅŸler, 932′de Grönland’ı keÅŸfetmiÅŸler ve 1000 yılında; yani Kolomb’dan beÅŸ yüzyıl önce, Amerika’ya ayak basmışlardı.
Fransa’da pusuladan ilk olarak 1200′de söz edilmeye baÅŸlandı. Bunu, 1207′de İngiltere ve 1213′te İzlanda izledi. O zamanlar pusulanın ilkel bir yapısı vardı. İlk önemli geliÅŸmeyi gerçekleÅŸtiren Pierre de Maricourt oldu (1269). İğneyi bir mile geçirdikten sonra, bunu bir yanı saydam ve derecelenmiÅŸ bir kutunun içine yerleÅŸtirdi. Mıknatıslı pusula, yerin mıknatıssal alanı ile çalışarak yön gösterir.
Pusula yönleri nasıl doğru gösterir??
Pusulanın en önemli parçası manyetik bir iğnedir. Bu iğne serbestçe hareket edebilecek şekilde pusula gövdesine monte edilmiştir. İğne serbest kaldığında her zaman aynı yönü gösterir. Bunun nedeni yeryüzünde iğneyi çeken bir gücün olmasıdır. Yeryüzü bir ucu kuzeyde, diğer ucu güneyde olan devasa bir mıknatıs gibidir. Dünyanın manyetikliği pusula iğnesinin manyetik kuzeye doğru dönmesine neden olur.
Doğada kullanılan modern pusulaların çeşitleri standart plaka (a), aynalı (b), askeri (d) ve kutu(prismatik) (c) olarak sıralanabilir. Askeri tip ve kutu pusulalar doğa sporcusunun ihtiyaç duymadığı kadar hassas ölçüm yapabilirler, bu sebeple kullanımları biraz daha karmaşıktır. Çoğu kişinin ihtiyacı standart ya da aynalı pusulalardır. Orienteering yapmak için ise en kullanışlı model parmak pusulalardır (e). Haritaya takılan ataç pusulalar (f) temel oryantiring için uygundur; tek başına veya yedek olarak taşınabilir
Mıknatıs ile çalışan pusulalarda sapmalar olabilir bunlar iki bölüme ayrılır:
Mavi Deniz, Silva, Suunto, Recta ve Brunton
Bilgiler o-tr ve offshop internet sitelerinden alınmıştır.
Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Pusula
Tags: ataç, bus, duy, Frans, harita, İNTERNET, mıknatıs, mucit, Mucitler, pusula, pusulanın icadı, sıra, tele, tiren, Türk, yönler