Standart ordu eğitimlerinde çoğu asker 200 ila 300 metre mesafeden atışlarının yarısında hedefi vurmak üzere eğitim alır.^[3] Çok iyi eğitilmiş askerler, örneğin ABD Deniz Piyadeleri askerleri 400 ila 500 metre uzaktan atışlarının yarısında hedefi vurabilir.^[4] Ama bir keskin nişancı 800 metre uzaktan her atışında hedefi vurmak üzere eğitilmiştir.^[5][6]

Keskin nişancı tüfekleri, tabancalarda kullanılan 0,22 inçlik (5,59 mm) .22 LR gibi küçük mermilerden, M2 Browning ağır makineli tüfeklerde kullanılan 0,5 inçlik (12,7 mm) .50 BMG mermilerine kadar değişik kalibrelerde olabilir.^[20] .22 LR gibi küçük mermiler genellikle bir susturucu ile beraber yakın mesafede hızla sokak ışıklarını söndürmek veya küçük hayvanları vurmak için kullanılır.^[20] Bu tip küçük mermiler, uzun mesafeli atışlarda kullanmak veya insan boyutlarında hedefleri durdurmak için yeterli güce sahip değildirler.^[26] Tam tersine .50 BMG gibi büyük mermiler, zaman zaman hafif araç ve ekipmanı uzaktan tahrip etmek için de kullanılan çok büyük ve ağır nişancı tüfeklerinden ateşlenirler; bu tip tüfekler 1,5 km üstünde menzilden hedefleri vuracak isabet oranına ve güce sahiptirler, ancak kısa mesafede kullanışsız, genel kullanım için ağır ve pahalıdırlar.^[27]

Genellikle kurmalı tüfekler, yarı otomatik modellere kıyasla daha uzun menzile ve isabet oranına sahiptir,^[20] ancak her yeni merminin elle yüklenmesi gereksinimi yüzünden atış hızları nişancının tetik çekme hızına bağlı olan yarı otomatiklere göre daha düşüktür. Yakın mesafelerde veya nişancının ilk merminin ardından hemen ikinciyi ateşlemesi gereken durumlarda yarı otomatik tüfekler tercih edilir.^[21]

Bir keskin niÅŸancının kamuflajı, en iyi vücudunun ÅŸekli ve hatlarını gizlediÄŸinde çalışır.^[17] Bunun sebebi, insan gözünün insan bedeni ÅŸeklini seçmeye daha yatkın olmasıdır.^[17] Keskin niÅŸancının bedeni insan ÅŸeklinde görünmediÄŸinde, çoÄŸu kiÅŸi niÅŸancıyı uyum saÄŸladığı ortamdan ayırt edemeyecektir.^[17] NiÅŸancılar genellikle “ghillie suit”lerine çubuklar, yapraklar, çimen ve kumaÅŸ ekleyerek vücut hatlarını gizlerler.^[15]

Bazı keskin nişancılar, hedefin elindeki bir cismi vuracak kadar isabetli atışlar yapmak üzere eğitilmişlerdir.^[7] Bu tarz atışlar, özellikle uzak mesafelerde çok iyi nişan almayı gerektirir. Rüzgâr hızındaki değişimler, hedeften metrelerce sapmaya sebep olabilir. Bu sebeple keskin nişancılar rüzgârın mermi uçuşundaki etkilerini hesaba katmak zorundadırlar.^[8] Ayrıca yer çekimi sebebiyle keskin nişancının attığı mermiler uçuş sırasında bir parabol çizecektir.^[9] Bu sebeple keskin nişancı hedefin daha üstüne nişan alır.^[9]

I. Dünya Savaşı sırasında, özel keskin nişancı tüfekleri yoktu. Bunun yerine, keskin nişancılar üzerine nişancı dürbünü monte edilmiş normal tüfekler kullanıyordu.^[31]

II. Dünya Savaşı sırasında keskin niÅŸancılar daha sık görülmeye baÅŸlandı, hatta mücadelenin önemli bir parçası oldu. Sovyet ordusunun her takımına bir keskin niÅŸancı ya da ‘atıcı’ eklenmiÅŸti. Kamuflaj taktikleri bu süreçte geliÅŸtirilmiÅŸtir. Sovyet keskin niÅŸancılar en çok Stalingrad Savaşı sırasında yararlı oldu. Vasili Zaytsev adındaki Rus keskin niÅŸancısının 240 civarında Alman askeri öldürdüğü iddia edilmiÅŸtir.^[32]

Polis keskin nişancıları kamuflaja askerî nişancılar kadar önem vermezler, çünkü polis nişancılarının asıl görevi suçludan gizlenmek değil, isabetli atışlar yapmaktır.^[1][18] Ancak bazı durumlarda polis nişancılarının da suçludan gizlenmeleri gerekir, bu yüzden polis keskin nişancılarına da gizlenme eğitimi verilir.^[19]

Keskin niÅŸancılar çoÄŸu video oyununda seçkin askerler olarak kullanılırlar. Bir niÅŸancı tüfeÄŸi ile karşıdakini başından vurmak öğrenmesi zor bir yetenektir. Phone Booth ve Vantage Point gibi bazı filmlerde suikastçılar keskin niÅŸancı tüfekleri kullanırlar.^[33][34] Ekim 2002′de ABD’nin Virginia ve Maryland eyaletlerinde iki kiÅŸinin yakalanana dek bir ay boyunca diÄŸer insanlara ateÅŸ etmesi^[35] gibi bazı olaylar sebebiyle keskin niÅŸancılar medyada kötü bir şöhrete sahiptir.

Keskin niÅŸancılar, niÅŸancı tüfeÄŸi (Ä°ngilizce: sniper rifle) olarak adlandırılan özel tüfekler kullanırlar. Bu tüfekler, normal tüfeklerden çok daha isabetlidir.^[20] Neredeyse tüm niÅŸancı tüfekleri niÅŸancı dürbünü olarak adlandırılan, uzaktaki hedeflere daha kesin niÅŸan almayı saÄŸlayan özel dürbünlere sahiptir. Ä°ki farklı niÅŸancı tüfeÄŸi türü vardır, bunlardan ilki atılan her mermiden sonra kurma kolu ile tüfeÄŸin tekrar kurulmasını gerektiren kurmalı tüfekler^[21] ve tetik her çekildiÄŸinde bir mermi atan ve kendini yeniden kuran yarı otomatik tüfekler.^[21] Tetik çekili tutulduÄŸu sürece mühimmat bitene dek kesintisiz ateÅŸ eden tam otomatik tüfekler, niÅŸancı tüfeÄŸine dönüştürüldükleri nadir durumlar dışında keskin niÅŸancılar tarafından kullanılmazlar. Bu nadir durumlardan biri, ABD Ordusu tarafından Vietnam Savaşı’nda kullanılan niÅŸancı dürbünü takılmış ağır makineli tüfeklerdir. ÖrneÄŸin ABD Deniz Piyadesi keskin niÅŸancısı Carlos Hathcock’un Browning M2 ağır makineli tüfeÄŸiyle Åžubat 1967′de 2.300 metreden yaptığı öldürücü atış,^[22][23][24] Mart 2002′de Afganistan’da görev yapan Kanada’lı Rob Furlong’un 2,430 metrelik atışına^[25] kadar dünya rekoruydu. GeliÅŸen tüfek teknolojisi ve keskin niÅŸancı eÄŸitimleri sayesinde gerçek bir niÅŸancı tüfeÄŸinin bu rekoru kırması mümkün olmuÅŸtur.^[23]

Bazı keskin niÅŸancılar yüzlerce düşman askeri öldürmeleri ile tanınmışlardır. Bu niÅŸancılara örnek olarak Vietnam Savaşı’nda görev yapan Carlos Hathcock^[22] verilebilir. Hathcock aynı zamanda en uzak mesafeden (2.300 metre) öldürücü atış yapma rekorunu da uzun süre elinde tutmuÅŸtur.^[23][22][24] Bu rekor Afganistan Savaşı’nda 2.430 metrelik atışıyla Kanada’lı keskin niÅŸancılar tarafından kırılmıştır.^[25] DiÄŸer keskin niÅŸancılar yaptıkları çok zorlu atışlarla tanınırlar. ÖrneÄŸin Ä°ngiliz keskin niÅŸancı Matt Hughes, Irak Savaşı’nda sert rüzgâr altında 860 metreden düşmanının 17 metre soluna niÅŸan alıp ateÅŸ ederek öldürücü bir atış yapmıştır.^[8][36] Bir diÄŸer ünlü keskin niÅŸancı ise II. Dünya Savaşı’nda Stalingrad Muharebesi sırasında 400 Alman askeri öldürdüğü iddia edilen Sovyet Vasily Zaytsev’dir.^[37]

Birçok polis departmanı, özel eÄŸitimli ekiplerinde keskin niÅŸancılara yer verir.^[1] Genellikle deneyimli avcılar da keskin niÅŸancılarla benzer yeteneklere ihtiyaç duyarlar. Ä°ngilizcede keskin niÅŸancılar için kullanılan “sniper” terimi de avcılar için görüp vurması çok zor olan su çulluÄŸu (Ä°ngilizce: snipe) kuÅŸundan türetilmiÅŸtir.^[2]

Keskin nişancılar genellikle rüzgârın etkisini azaltmak için daha ağır mermiler kullanır. Bu mermileri yeterli namlu çıkış hızına ulaştırmak için kullanılan barut miktarı diğer mermilere kıyasla daha fazladır^[10] ve bu mermiler daha yüksek hızla namludan çıkarlar. Bu sayede hedefi hareket etmeden vurmak ve yer çekimi ile rüzgârın etkisini azaltmak mümkün olur.^[9][10] Ayrıca, daha büyük ve daha hızlı mermiler hedefi vurdukları zaman daha fazla zarar yaratırlar.^[11]

Polis departmanları da keskin niÅŸancılar kullanmaktadır. Bu keskin niÅŸancılar genellikle SWAT ve benzeri özel eÄŸitimli departmanlara baÄŸlıdırlar.^[19] Bu niÅŸancılar sıklıkla özel olaylarda güvenlik saÄŸlamak veya diÄŸer keskin niÅŸancıların suikast giriÅŸimlerini önlemek üzere savunma rolünde görev yaparlar.^[18] Bu tip görevlere genel olarak “karşı-niÅŸancılık” (Ä°ngilizce: counter-sniping) adı verilir.^[18] ÇoÄŸu polis niÅŸancısı ordu tarafından eÄŸitilmiÅŸtir.^[19]

Keskin nişancılar, yakın mesafede bile düşmandan gizlenmekte çok iyi olmaları sayesinde, çoğu kez ordu için gözcüler olarak kullanılmıştır.^[3] Keskin nişancılar, tüfeklerindeki dürbün sayesinde diğer askerlerden daha iyi gözlem yapabilirler.^[3] Diğer askerlerden daha iyi eğitimli olan keskin nişancılar diğer askerlere kıyasla daha ayrıntılı gözlemler yaparlar.^[28] Keskin nişancılar genellikle bir gözlemci/hedef saptayıcı ve bir nişancıdan oluşan iki kişilik takımlar halinde çalışırlar.^[29] Hedef saptayıcı nişancı için hedefleri bulur ve nişancının ıskalaması halinde ikinci atışın ayarlanmasına yardımcı olur.^[29] Hedef saptayıcı aynı zamanda yakın mesafeden gelen düşmana karşı nişancıyı korur,^[29] ayrıca telsiz iletişim kullanarak diğer askeri birliklerle haberleşir ve keskin nişancının zarar veremeyeceği hedefler için hava ve topçu bombardıman destek sağlar.^[30] Bu sayede diğer birlikler daha güvenli biçimde ilerleyebilir.

Keskin nişancı (İngilizce: Sniper), orduda bir asker türü. Bu askerlere keskin nişancı tüfekleri ile özel eğitim verilmektedir. Keskin nişancılar hedeflere çok uzaktan isabet kaydetmek ya da çok küçük hedefleri vurmak için keskin nişancı ekipmanlarını kullanırlar. Ayrıca, düşman tarafından görülmemeleri için gizlilik ve kamuflaj eğitimlidirler.

Keskin niÅŸancılar genellikle düşmana görünmeyi engellemek için kamuflaj kıyafetleri giyerler^[12] ve çoÄŸu zaman yüzlerini yeÅŸil ya da siyaha boyayarak parlamasını engelleyip çevreye uyum saÄŸlarlar.^[13] Ayrıca bazen, ortama özel olarak çevrelerindeki çeÅŸitli bitkilerin yaprakları ile hazırladıkları “ghillie suit” olarak adlandırılan özel kıyafetler kullanırlar.^[14] Bu kıyafetler keskin niÅŸancıyı saklamakta çok etkilidir.^[14] ÇoÄŸu zaman keskin niÅŸancı, hemen yanında ayakta duran bir asker tarafından bile görülemez.^[15] Keskin niÅŸancılar farklı çevre ÅŸartlarında o ortama uygun farklı kıyafetler kullanarak düşmandan saklanırlar.^[16]

Çanakkale SavaÅŸları sırasında keskin niÅŸancılar iki tarafta da yer almaktaydı. Gelibolu yarımadasının topografyası ve Müttefik askerlerin konumları Türk keskin niÅŸancılara avantaj saÄŸlamaktaydı.^[38] Özellikle Åžarapnel Vadisi ve Korku Deresi gibi Anzak çıkarma bölgeleri Türk keskin niÅŸancılarının en fazla etkinlik gösterdiÄŸi alanlar arasındaydı.^[39][40] Avustralyalı keskin niÅŸancı William Edward Sing (1886-1943), 1915-1916 yıllarında Çanakkale Savaşı’nda bulundu. Sing 201 asker vurdu.^[41] Sing diÄŸer bir ünlü asker olan Türk keskin niÅŸancı Korkunç Abdül ile girdiÄŸi düelloyu daha hızlı davranarak kazanmıştır.^[42]

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Keskin_ni%C5%9Fanc%C4%B1