Dinamitin icadı

Nitrogliserin kendi başına çok kuvvetli bir patlayıcıdır ve saf hali şoka duyarlıdır. Yani ani hareketler patlamasına sebep olabilir. Nitrogliserin, üretimi üzerinden zaman geçtikçe daha da kararsız maddelere dönüşür ve taşınmasındaki tehlike artar. Diatomite adsorbe edildiği zaman nitrogliserinden doğan tehlike azaltılmış olur.

Dinamit, nitrogliserinin diatomite adsorbe edilmesiyle üretilen bir patlayıcı türüdür. Ä°sveçli kimyager Alfred Nobel tarafından 1866′da keÅŸfedilmiÅŸ ve 1867 yılında patenti alınmıştır. Genellikle 20 cm. uzunluÄŸunda ve 2,5 cm. çapında çomaklar halinde satılır ancak baÅŸka boyları da mevcuttur.

Wikipedia: Dynamite

Dinamit kelimesi Eski Yunanca Güç manasına gelen δυναμις (dunamis) ve ιτης (-itēs) ekinden oluşturulmuştur.

Dinamitin ana kullanım alanları inşaat, madencilik ve yıkımdı, son yıllarda daha üstün özelliklere sahip patlayıcıların piyasaya sürülmesiyle kullanımı azalmıştır. Şu anda, su altı yıkımlarında asıl patlayıcı ve diğer alanlarda da ek patlayıcı olarak kullanılmaktadır.

Dinamit, kara baruttan daha güçlü ve güvenle kullanılabilecek ilk patlayıcıydı. KeÅŸfinin patentini Ekim 1867′de alan Nobel, buluÅŸunu ilk defa Nobel’in Güvenli Patlayıcı Tozu adıyla satmıştır. Piyasaya çıkışından hemen sonra, barut ve nitrogliserinden güvenli bir alternatif olarak görülmüştür. Nobel, buluÅŸunun patent haklarını çok sıkı biçimde korumuÅŸ ve izinsiz kopyacıların fabrikalarının kapatılmasını saÄŸlamıştır. Nobel’in çabalarına raÄŸmen bazı fabrikalar, hafifçe deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ bir formül kullanarak kendi dinamitlerini üretmiÅŸlerdir. Nobel, patent haklarını çiÄŸneyenlere raÄŸmen dinamit sayesinde büyük bir servet edinmiÅŸ ve Nobel Ödülü’nü baÅŸlatmıştır.

Yaygın inanışın aksine kasalar gibi korumalı eşya ve odaların patlatılmasında dinamit değil, dinamitin kaynatılıp oluşan sıvının üzerindeki nitrogliserin kaymağının alınmasıyla elde edilen nitrogliserin kullanılmaktaydı.

Dinamitin sorunlarından birisi, üretiminde ortaya çıkan tehlikelerdir. 1960′larda Somerset West’de çok büyük iki patlama olmuÅŸtu. Bu patlamalarda can kaybı yaÅŸanmasına raÄŸmen fabrikanın modüler yapısı ve etrafındaki aÄŸaçların basıncı emmesi zararı azaltmıştı. Bu fabrika 1985 yılında kapatılmıştır.

Dinamit bazı silahlı kuvvetler tarafından, düşmanı yavaşlatmak üzere yol ve köprülerin tahrip edilmesinde de kullanılmıştır.

Dinamit, 3 ölçü nitrogliserin, 1 ölçü diatomit ve küçük bir miktar sodyum karbonatın karıştırılmasıyla elde edilir. Hamur halinde olan karışım klasik çomak şekline getirilir ve kağıda sarılır.

1940′lardan sonraki yıllar boyunca dünyanın en büyük dinamit üreticisi Güney Afrika’ydı. De Beers 1902 yılında Sommerset West’de bir fabrika kurmuÅŸtu. Bu fabrika daha sonra Afrika Patlayıcı ve Kimyasal Endüstrileri isimli kuruluÅŸ tarafından iÅŸletilmeye baÅŸlanmıştı. Ãœlkedeki büyük dinamit talebinin sebebi Witwatersrand ve çevresindeki altın madenleridir.

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Dinamit