logaritma nasıl keşfedildi

Yazan: -icat-mucit | matematik keşifleri ve buluşları | Salı 28 Nisan 2009 09:22

Logaritma: log10 (sarı),
ln (kırmızı) ve log½ (mavi)

Logaritma (: λόγος (logos) = anlayış, ἀριθμός (aritmos) = sayı), 17. yüzyılın başında hesapları hızlandırmak için yapılan bir buluştur. 300 yıldan daha uzun bir zaman, temel bir metodu olmuştur. 19. yüzyılda hesap makinalarının doğuşu ve yirminci yüzyılda hesap makinalarının ortaya çıkışı, logaritmaya olan ihtiyacı azaltmıştır. Ancak logaritmik fonksiyonların teorik ve uygulamalı matematikte özel bir yeri vardır.

Logaritma, birbirinden habersiz çalışan iki kişi tarafından keşfedilmiştir. Bunlar; 1614′te İskoçyalı ve 1620′de İsviçreli Joost Bürgi‘dir.

Logaritma üzerinde önemli çalışmaları olan bir bilgini de Gelenbevi İsmail Efendi’dir. Kendisi büyük bir matematikçi olup, mantıkla da uğraşmıştır. 1730-1790 yıllarında yaşayan bu büyük alimin Logaritma Risalesi isimli çok açık, anlaşılır yazılmış bir eseri mevcuttur.

Logaritmayı açıklamak için 2·2·2= 8 ifadesine bakalım. Bu 2³ = 8 olarak kısaca yazılabilir. Bu örnekte 3, 8′in 2 tabanına göre logaritması denir. Buradan çıkan sonuç log28=3 ‘dur. Başka bir örnek, 2·2·2·2 = 16 ve 24 = 16 yazılırsa, burada 4, 16′nın 2 tabanına göre logaritmasıdır. Yani log216=4 ‘tür. Genel olarak bx= N ifadesinde N’nin b tabanına göre logaritması, x’tir. Her ne kadar her pozitif sayı taban olarak kullanılırsa da genel olarak logaritma 10 ve e (yaklaşık, 2,718281828) tabanına göre hesaplanır.

Doğal logaritma

Eğer taban olarak yaklaşık 2,718281828 olan e sayısı alınırsa, bu logaritma doğal logaritma veya keşfeden John Napier’e atfen Napier logaritması olarak da isimlendirilir. logeN yerine ln N ifadesi kullanılır. Mesela, ln 2 yaklaşık olarak 0,6932′dir. Doğal logaritma genel olarak, ilmi kanunların ifadesinde sık sık ortaya çıkar.

Adi ve doğal logaritmalar birbirleri ile alakalı olup, az hatalı bir çevirme yapılmak isteniyorsa, doğal logaritma, adi logaritmaya 0,4343 sayısı ile çarparak çevrilebilir.

Adi ve doğal logaritmaların dışında herhangi pozitif bir reel sayı tabanına göre de logaritma kullanılır. Ancak negatif sayıların hiçbir tabana göre logaritmasının olmayacağı açıktır.

Denklemler

\log(x\cdot y) = \log(x) + \log(y)
 \log_a \bigg(\frac{x}{y} \bigg) = \log_a (x) - \log_a (y)
\log_a \left( x^r \right) = r \cdot \log_a (x)
  \log_a \!\left( \sqrt[n]{x} \right)    = \log_a \!\left( x^\frac{1}{n} \right)    = \frac{1}{n}\log_a(x)
\log_b(r) = \frac{\log_a(r)}{\log_a(b)}

Kaynak: www.wikipedia.org

Tags: , , , , , , , , , , , , ,

Etiketler:, , , , , , , , , , , , ,

çayı kim keşfetti

Yazan: -icat-mucit | buluşlar | Çarşamba 8 Nisan 2009 19:18

ÇAYMÖ 2737′de Çin İmparatoru Shen Nung, çayı keşfetti. Çin imparatoru bahçesinde oturmuş dinlenirken yanında kaynayan suyun içine rüzgarla birlikte gelen birkaç çay yaprağı düşer. İmparator, oluşan kokudan çok hoşlanır ve tadına bakmak ister. İşte çayın hikayesi böyle başlar. Zamanla çeşitli işlemlere tabi tutulan çay bugünkü halini almıştır.

Önce Çinliler, daha sonra çayı onlardan altıncı yüzyılın sonuna doğru aldıkları söylenen , kendi dini ritüellerine ve eskiden beri törensel olan yemek adabına uygun düşen bir çay içme töresini geliştirmişler. Dünya üzerinde milyonlarca kişi gün boyu çay içerken bunu sıradan bir iş gibi yaparken, ve Çinliler, buna derin bir anlam yüklüyor.

Avrupa’da 17. yüzyıldan beri bir keyif maddesi olarak bilinen çay, 19.yüzyılda tüm Kuzey Denizi civarında, bir halk içeceği haline gelmiştir.
Tüm dünyada, toplumsal yaşamda oldukça önemli bir yer tutan çayı, hintliler süt ve şekerle, Kuzey Afrikalılar yeşil çayı taze nane ile lezzetlendirirler. Çay kültürü her ülkede farklı yorumlanmaktadır.

İlk dönemde, yapraklar buhardan geçiriliyor, havanda eziliyor, bir kaba konuluyor ve pirinç, zencefil, tuz, portakal kabuğu, baharat, süt ve hatta bazen soğanla kaynatılıyordu. Günümüzde bu adet, farklı içerikte özel şuruplar hazırlayan Tibetliler ve bazı Moğol kabilelrinde görülmektedir. Çayı Çin kervansaraylarında tanıyan Rusların çaya limon dilimleri koymaları da bu eski adetin bir devamı olmalı.

17.yüzyılda Çin Mançuların boyunduruğuna girdi. Gelenek görenklerde kökten değişimler oldu. Çay artık sıcak su dolu bir kâse ya da fincanda yapraklar demlendikten sonra içiliyordu.

Rus Çay Kültürü

Rusya’da her öğün çay içilmesi bir gelenektir.

Ruslar çaylarını semaverde demlerler, beyazlatılmamış şeker ve limon suyu ilave ederek içerler.

Gerçek bir çay tiryakisi Rus çayına şeker atmaz, şekeri ağzına alarak çayını içer.

Eski kültürü yaşatanlar arasında, çaya şeker yerine bir çay kaşığı kaymak koyanların yanısıra, Anadolu’nun kimi yörelerinde olduğu gibi ve çayı bazen altlığına dökerek içenlerde bulunmaktadır.

Çay, konuklara yanında marmelat ile sunulur.

Konuk, daha fazla çay gelmesini önlemek için bardağın altlığı bardağın üstüne konulur.

Tags: , , , , , ,

Etiketler:, , , , , ,

Dünyayı değiştiren buluşlar

Yazan: edizz | buluşlar | Pazar 15 Mart 2009 13:35

1. 1978’de geliştirilen ve yeryüzündeki herhangi bir alıcının yerini tam olarak tespit etmeye yarayan GPS (Küresel Konumlandırma Sistemi) Teknolojisi

2. Sony’nin 1979’da ürettiği Walkman

3. Satın aldığımız hemen her şeyin üzerinde bulunan barkod

4. Zaman kazandıran hazır ya da donmuş yiyecekler

5. 1994’te piyasaya sürülen PlayStation

6. Her gün 3 milyar dakikadan fazla zaman harcanan Facebook gibi sosyal iletişim ağları

7. Özellikle 13-17 yaş arasındaki gençlerin tercih ettiği kısa mesaj

8. Kredi ve hesabı kartlarıyla harcadığımız

9. , internet ile uydularda kullanılan mikrodalgalar

10. 1970’lerde popüler olan spor

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

Etiketler:, , , , , , , , , , , , , ,

« Önceki Sayfa